Radioactiviteit en gezondheid

Van blootstelling aan een heel hoge dosis radioactieve straling kan de mens ziek worden. Je moet dan wel aan heel extreme zaken denken zoals een nucleair ongeval of het per ongeluk binnenkrijgen van radioactieve stoffen. Het is dus van groot belang dat we verstandig en veilig omgaan met de grondstoffen, de nucleaire producten en het afval.

Controle

Bij EPZ gaan we zeer zorgvuldig om met al onze radioactieve materialen. Veiligheid en gezondheid staan bij ons centraal. Die van onze eigen medewerkers, maar ook die van onze omgeving. Onze kerncentrale en de behandeling van ons radioactieve afval kennen veel barrières en waarborgen die straling en radioactieve stoffen uit het milieu houden en mensen er tegen beschermen.

Onze medewerkers dragen permanent meetinstrumenten (dosimeters) bij zich die de opgelopen dosis - hoe klein ook - vastleggen. Wij hanteren voor medewerkers strengere stralingslimieten dan de wet voorschrijft. Medewerkers dragen dosimeters van EPZ én van de overheid, zodat de blootstellingsdosis dubbel wordt gecontroleerd.

Onze kerncentrale voldoet aan zeer strenge vergunningvoorwaarden die voortdurend worden gecontroleerd. In onze kerncentrale zitten alle radioactieve materialen in gesloten systemen veilig achter meters beton en onder meters water. Beide schermen straling zo goed af dat je in het hart van de kerncentrale gewoon kunt  werken.

Behandeling en vervoer van radioactieve (rest)stoffen zijn omgeven door strenge procedures, onafhankelijke controles en veilige (transport)voorzieningen. In Nederland houdt de Kernfysische Dienst namens de regering toezicht.

Blootstelling aan radioactiviteit en straling

De hoeveelheid straling die je oploopt (dosis) bepaalt of er schade aan de gezondheid optreedt. Verder kun je grofweg het volgende onderscheid maken bij ongezonde blootstelling aan radioactieve straling:

  • Uitwendige bestraling: je lichaam is in de buurt van een stof die radioactieve straling afgeeft. Dat kan in een kerncentrale bijvoorbeeld bij onzorgvuldig handelen bij onderhoud aan de installatie.
  • Inwendige besmetting: je hebt radioactieve stoffen in je lichaam gekregen door inslikken of via een wond. Je draagt dan een radioactieve bron in je lichaam. Zoiets kan gebeuren door onverantwoordelijk handelen in de installatie, zoals eten tijdens onderhoudswerk.

Door goede opleiding, streng toezicht, grondige voorbereiding en een verantwoorde, procedurele werkwijze is ongewenste blootstelling vermijdbaar.

Gezondheidseffecten

De schade die optreedt aan je gezondheid wordt bepaald door de dosis. Hoe hoger de dosis, hoe meer schade aan cellen in ons lichaam:

  • Lage stralingsdosis: geen korte termijneffecten, er treden geen acute gezondheidsproblemen op. Beschadigde cellen repareert het lichaam zelf. Er is een kans dat het DNA in de celkern beschadigd raakt wat op lange termijn kanker kan veroorzaken. Het ALARA- principe in de kerncentrale zorgt ervoor dat ook de kleinste dosis wordt vermeden. 
  • Hoge stralingsdosis: het effect van de straling op het lichaam is direct merkbaar. Het lichaam raakt zo zeer beschadigd dat organen niet goed meer functioneren. Mensen voelen zich ziek, zijn misselijk, krijgen diaree en allerlei andere acute ziekteverschijnselen. De symptomen worden vaak aangeduid als stralingsziekte. Deze dosis is voor medewerkers in de kerncentrale alleen mogelijk onder extreme ongevalscondities. Ook onder ongevalsomstandigheden zijn alle handelingen er op gericht de dosis en emissies zo laag mogelijk te houden.